26 سپتامبر 2024- محققان ارزش بالقوه ی شاخص های پلاکتی را به عنوان ابزار پیش بینی کننده ی کنترل ضعیف قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 تعیین کردند. دیابت، یک سندرم متابولیک مزمن است که شیوع آن در سراسر جهان روز به روز در حال افزایش است و دارای عوارض متعددی است که از جمله ی آنها می توان به فعال شدن پلاکت ها و حالت های پیش ترومبوتیک اشاره کرد. از آنجایی که شاخص‌های پلاکتی مانند PDW وMPV ، نشان‌دهنده تغییرات در عملکرد پلاکت‌ها هستند، تاکنون برای پیش‌بینی کنترل ضعیف گلایسمی در بیماران دیابتی استفاده نشده‌اند. نتایج مطالعه ی اخیرا توسط دکتر Regassa و همکارانش در مجله جهانی دیابت منتشر شده است.

این یک مطالعه ی مقایسه ای مقطعی بین 15 ژوئن و 12 آگوست 2022 بود. تعداد شرکت کنندگان 261 نفر بودند: 174 فرد مبتلا به دیابت نوع 2 و 87 فرد غیر دیابتی به عنوان گروه کنترل. در این مطالعه از نمونه گیری تصادفی سیستماتیک استفاده شد. علاوه بر اندازه‌گیری‌های فیزیکی مستقیم و آزمایش‌های آزمایشگاهی، یک پرسشنامه ساختارمند و چک ‌لیست‌ نیز توسط شرکت کنندگان تکمیل شد. پارامترهای پلاکت‌ها و قند خون ناشتا از نمونه‌های خون توسط دستگاه هماتولوژی Sysmex-XN550 مورد ارزیابی قرار گرفت و برای آنالیزهای بیوشیمیایی از آنالایزر CobasC311 استفاده گردید. آزمونχ²، آزمون U Mann-Whitney، آزمون Kruskal-Wallis، آنالیز تعقیبی، همبستگی اسپیرمن و تجزیه و تحلیل منحنی مشخصه عملکرد گیرنده(ROC) با کمک نرم افزار SPSS نسخه 25 انجام شد. مقادیر P <0.05 از نظر آماری معنی دار در نظر گرفته شد.

یافته های کلیدی این مطالعه به شرح زیر است:

•  این مطالعه نشان داد که شاخص های پلاکتی در گروه دیابتی به طور قابل توجهی در مقایسه با گروه کنترل سالم، بالاتر بود. به طور خاص، تفاوت های قابل توجهی از نظر پهنای توزیع پلاکتی (PDW)، میانگین حجم پلاکت ها(MPV)، نسبت سلول های بزرگتر پلاکتی (PLCR) و شمارش پلاکت کریت(PCT)  در گروه دیابتی در مقایسه با کنترل یافت شد(P < 0.001).

•  همبستگی معنی‌داری بین شاخص‌های پلاکتی با کنترل ضعیف گلایسمی وجود داشت که در آن سطوح PDW، MPV،PLCR  و PCT در بیماران دیابتی با کنترل گلایسمی ضعیف در مقایسه با بیماران دیابتی با کنترل خوب و افراد غیر دیابتی در گروه کنترل، به‌طور قابل‌توجهی بالاتر بود.

•  این مطالعه نشان داد که پهنای توزیع پلاکتی با مقدار کات آف 15.75 فمتولیتر(fL) و AUC یا ناحیه ی زیر منحنی مشخصه عملکرد گیرنده برابر با 0.803، پیش بینی کننده ی خوبی برای کنترل ضعیف قند خون بود. مقدار کات آف MPV در 12.25 fL بود در حالی که AUC آن 0.774 بود، مقدار کات آفPLCR  در 36.3٪ بود در حالی که AUC آن روی 0.775 بود، و PCT دارای کات آف 0.24٪ باAUC  برابر با 0.761 بود. همه ی این شاخص‌ها نشانگرهای خوبی برای کنترل ضعیف گلایسمی در بیماران دیابتی بودند.

این مطالعه شاخص‌های پلاکتی بالاتر و از نظر آماری معنی‌داری را در بیماران دیابتی نشان داد و این واقعیت را آشکار کرد که چنین نشانگرهایی ممکن است کنترل ضعیف قند خون را پیش‌بینی کنند. در نتیجه، غربالگری معمول شاخص های پلاکتی می تواند بخشی از فرآیند پیگیری و مدیریت کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 باشد. شناسایی زودهنگام گروه های پرخطر با آزمایش های ساده و غیرتهاجمی ممکن است مدیریت بیماری دیابت را بهبود بخشد و از عوارض آن جلوگیری کند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/increase-in-platelet-indices-potential-predictors-of-poor-glycemic-control-in-diabetes-suggests-research-135294